tel.: 22 836 39 78
e-mail: zsp7@edu.um.warszawa.pl

O zachowaniu się przy stole

Klasy 7e i 7f uczestniczyły w lutym w lekcji on-line z Muzeum Pałacu w Wilanowie dotyczącej historii kultury zachowania się przy stole. Uczniowie poznali terminy związane z savoir-vivrem i etykietą dworską II połowy XVII w. dworu polskiego i francuskiego oraz zmianami, jakie zaszły od tego czasu. Zobaczyli draganty, miśniki, surdut de table i poznali ich przeznaczenie na stole biesiadnym.
Życie w Wersalu, w którym Ludwik XIV rezydował od 1682 roku, było silnie zrytualizowane. Podczas rozpoczynającego się o godz. 13:00 obiadu zwykle obowiązywała reguła Petit Couvert, to znaczy król przyjmował posiłek w swojej komnacie sam, siedząc przy kwadratowym stole naprzeciw okna. Przed monarchą na baczność stało kilkudziesięciu dworzan. Podobnie podczas śniadania.
Polski król, Jan III Sobieski, siedział zaś z innymi przy stole, na środku, zgodnie z zasadą precedencji, alternacji i zasadą prawej ręki. Dwór Jana III – dobrego i rządnego gospodarza – zawsze wyróżniał się dostatkiem. Na obiad, jak ustalił Zygmunt Gloger (1900 – 1903), podawano „33 półmisków wielkich, 12 lub 13 mniejszych, a na śniadanie i na wieczerzę po 13. Usługiwało 12 – tu paziów ze szlachty”. Sobieski lubił uczty, toteż dbał o dobrych kucharzy i konfiturników, o których nie było wówczas łatwo. Z osobą zaś królowej Marysieńki (która wprowadziła na polski stół niejedną francuską potrawę) wiąże się jej ulubione danie – omlet.
Pokazano również właściwe usadzenie współczesnych gości przy stole oraz sposób jedzenia potraw, czyli którymi sztućcami spożywać rybę czy szarlotkę i co zrobić z serwetką. Następnie uczestnicy zajęć układali we właściwej kolejności menu [1.czekadełko/starterek, 2.zimna przystawka, 3.zupa, 4.ciepła przystawka, 5.danie główne, 6.deser].

Tekst: I. Dubielecka

Skip to content